Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2

Παθογένεση, Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔτ2) αποτελεί τον συχνότερο τύπο διαβήτη (πάνω από το 90%). Χαρακτηρίζεται από αντίσταση στην ινσουλίνη και σταδιακή μείωση της ενδογενούς παραγωγής ινσουλίνης. Η εμφάνισή του προκύπτει από σύνθετη αλληλεπίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Διάγνωση (Διαγνωστικά Κριτήρια)

Σύμφωνα με τις οδηγίες, η διάγνωση του ΣΔτ2 βασίζεται σε ένα από τα παρακάτω κριτήρια:

• Γλυκόζη νηστείας ≥ 126 mg/dL (με νηστεία τουλάχιστον 8 ωρών).
• Γλυκόζη 2 ώρες μετά από φόρτιση με 75 g γλυκόζης (OGTT) ≥ 200 mg/dL.
• Τυχαίο επίπεδο γλυκόζης ≥ 200 mg/dL σε άτομα με κλασικά συμπτώματα (πολυδιψία, πολυουρία, πολυφαγία).
• Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) ≥ 6,5%.

Παράγοντες Κινδύνου για ΣΔτ2:

• Ηλικία: άνω των 45 ετών.
• Παχυσαρκία/Μεταβολικό: ΔΜΣ > 30 kg/m² ή αυξημένη περιφέρεια μέσης (>102 cm άνδρες, >88 cm γυναίκες).
• Οικογενειακό ιστορικό διαβήτη (γονείς, αδέλφια ή παιδιά).
• Προϋπάρχουσα υπέρταση ή καρδιαγγειακή νόσος.
• Δυσλιπιδαιμία (υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL).
• Για γυναίκες: προηγούμενος διαβήτης κύησης ή Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
• Γέννηση παιδιών με βάρος >4 kg.
• Χρήση φαρμάκων που αυξάνουν τη γλυκόζη (π.χ. κορτικοστεροειδή).

Επιπλοκές από Μη Αντιμετώπιση

Η μακροχρόνια υπεργλυκαιμία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές:

• Καρδιαγγειακές παθήσεις: 2–3 φορές αυξημένος κίνδυνος για καρδιακή νόσο ή αγγειακά επεισόδια.
• Οφθαλμικές επιπλοκές: διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
• Νεφρικές επιπλοκές: διαβητική νεφροπάθεια.
• Νευρολογικές επιπλοκές: διαβητική νευροπάθεια (περιφερική ή αυτόνομη).

Διαχείριση και Αντιμετώπιση (Διατροφικός Άξονας)

• Φαρμακευτική αγωγή ή ινσουλίνη, ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς.
• Διατήρηση ή επίτευξη υγιούς σωματικού βάρους.
• Έλεγχος των υδατανθράκων: σωστή ποιότητα, ποσότητα και κατανομή ανά γεύμα.
• Σωστός χρονισμός των γευμάτων για βελτιστοποίηση του γλυκαιμικού ελέγχου.
• Επιλογή κατάλληλων λιπαρών, με έμφαση σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα.
• Περιορισμός αλατιού και αύξηση πρόσληψης καλίου.
• Ενίσχυση σωματικής δραστηριότητας σύμφωνα με τις συστάσεις.
• Ορισμένα τρόφιμα και μπαχαρικά (π.χ. ξίδι, κανέλλα) φαίνεται να συμβάλλουν στη βελτίωση των επιπέδων σακχάρου.
• Προσοχή στην κατανάλωση αλκοόλ, λόγω του κινδύνου καθυστερημένης υπογλυκαιμίας.