Skip to main content

Σιδηροπενική Αναιμία

Ο σίδηρος είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο για τη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς.

Η έλλειψη επαρκούς αιμοσφαιρίνης ή η δομική της ανωμαλία μειώνει τη μεταφορική ικανότητα του αίματος, οδηγώντας σε αναιμία. Η σιδηροπενική αναιμία χαρακτηρίζεται από χαμηλές τιμές αιμοσφαιρίνης, αιματοκρίτη και ερυθρών αιμοσφαιρίων, καθώς και μειωμένα αποθέματα σιδήρου, όπως φερριτίνη και σίδηρος στον ορό, συνήθως συνοδευόμενη από μικροκυττάρωση.

Συμπτώματα Σιδηροπενικής Αναιμίας

Η εξάντληση των αποθεμάτων σιδήρου προκαλεί συμπτώματα που σχετίζονται με:

  • Κόπωση και αδυναμία
  • Ωχρότητα δέρματος
  • Τάσεις λιποθυμίας
  • Ταχυκαρδία
  • Μειωμένη συγκέντρωση και κακή διάθεση
  • Εύθραυστα νύχια, ξηρά και αδύναμα μαλλιά
  • Συχνές κρίσεις στηθάγχης σε ασθενείς με ισχαιμική καρδιοπάθεια
  • Επιδείνωση δύσπνοιας σε καρδιακή ή αναπνευστική νόσο

Αίτια Σιδηροπενικής Αναιμίας

  • Χαμηλή πρόσληψη σιδήρου μέσω της διατροφής (π.χ. αυστηροί χορτοφάγοι, παιδιά με περιοριστική διατροφή)
  • Μειωμένη εντερική απορρόφηση σιδήρου (π.χ. κακοί διατροφικοί συνδυασμοί, νόσος Crohn, κοιλιοκάκη)
  • Αυξημένες ανάγκες σιδήρου που δεν καλύπτονται (π.χ. παιδιά, έγκυες, αθλητές)
  • Αυξημένες απώλειες αίματος (π.χ. παρατεταμένη έμμηνος ρύση, αιμορροΐδες, ελκώδης κολίτιδα, καρκίνος παχέος εντέρου)

Τροφές που Περιέχουν Σίδηρο

Ζωικός Σίδηρος (Αιμικός, Δισθενής)

  • Κόκκινο κρέας (κυρίως μοσχάρι, ειδικά το συκώτι)
  • Πουλερικά (π.χ. κοτόπουλο)
  • Ψάρια (π.χ. σαρδέλες, σκουμπρί)
  • Θαλασσινά (π.χ. μύδια, χταπόδι, αστακός)
  • Απορρόφηση: 15–35%

Φυτικός Σίδηρος (Μη Αιμικός, Τρισθενής)

  • Όσπρια (φακές, μαυρομάτικα φασόλια, ρεβίθια)
  • Σπόροι (κάνναβης, chia, κολοκυθόσποροι, λιναρόσπορος)
  • Κινόα
  • Απορρόφηση: 2–20%, βελτιώνεται με σωστούς συνδυασμούς τροφίμων (π.χ. με βιταμίνη C)

Παράγοντες που Επηρεάζουν την Απορρόφηση του Σιδήρου

Παράγοντες που Μειώνουν την Απορρόφηση (Αιμικού και Μη Αιμικού)

  • Ασβέστιο: Τροφές όπως γάλα, τυρί και γιαούρτι μπορούν να δυσκολέψουν την απορρόφηση του σιδήρου.
  • Μειωμένη παραγωγή γαστρικού οξέος: Όταν το στομάχι παράγει λιγότερο οξύ, η απορρόφηση του σιδήρου γίνεται λιγότερο αποτελεσματική.

Παράγοντες που Βοηθούν στην Καλύτερη Απορρόφηση του Μη Αιμικού Σιδήρου

  • Αναγωγικά οξέα (Βιταμίνη C / Κιτρικό Οξύ): Αυξάνουν την απορρόφηση. Βρίσκονται σε φρούτα και λαχανικά όπως πορτοκάλι, λεμόνι, γκρέιπφρουτ, φράουλες, ακτινίδιο, καθώς και σε μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, ντομάτα και πράσινες ή κόκκινες πιπεριές.
  • Παράγοντας κρέατος: Η κατανάλωση κρέατος, ψαριού ή πουλερικών ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου από τα φυτικά τρόφιμα.
  • Σάκχαρα: Ορισμένα σάκχαρα, όπως η φρουκτόζη και η σορβιτόλη, μπορούν να αυξήσουν την απορρόφηση του σιδήρου.
  • Μηλικό οξύ: Υπάρχει σε τρόφιμα όπως το λευκό κρασί και μπορεί επίσης να βοηθήσει στην καλύτερη απορρόφηση.